فرهنگسازی و آگاهی دهی در مدیریت مصرف تجدیدناپذیرها

ضرورت اهمیت الگوی مصرف برق

در فرهنگ غنی این مرز و بوم، ضرب المثل « به سرعت برق و باد»، از دیرباز برای یادآوری اهمیت هر چیز گرانبهایی بکار رفته است. از اینرو، برق را باید از دو منظر متفاوت، معنی کنیم. برق همانطوری که در کمترین زمان ممکن، زندگی و تکاپو را به بطن جامعه منتقل و زمینه ساز توسعه  است، به همان سادگی نیز در اثر بی مبالاتی و عدم احساس مسئولیت شهروندان، می تواند به بدترین شکل ممکن، تلف شده و به هدر رود.

در اهمیت این نعمت تجدیدناپذیر همین بس که طی سالهای اخیر و در اوج مصرف آن در ماههای تابستان، با هر بار خاموشی ناخواسته، چه تعداد کثیری از واحدهای صنعتی، تولیدی و خانگی، رخت تعطیلی بر تن می کند. به همین دلیل اساسی و با توجه به نقش برق در توسعه و پیشرفت جوامع، توجه جدی و تخصصی به مقوله فرهنگ سازی و آموزش روشهای صحیح برای فرهنگ پذیری مصرف برق، یکی از ضروری ترین نیازهای امروز بشری محسوب می شود.

اگر در راستای اصلاح الگوی مصرف برق، شهروندان یک جامعه بدانند که این انرژی، چگونه و با چه سرمایه گذاری های کلان به محل مصرف می رسد تا نیازهای حیاتی کشور بخصوص در حوزه های صنعتی و تولیدی بچرخد، گمان نمی کنم شهروندی پیدا شود که در نحوه استفاده از آن اسراف نماید.

استان اردبیل علیرغم اینکه کمتر از دو درصد وسعت کشور را دارا می باشد اما بنا به شرایط جغرافیایی خاص، اقلیم متفاوت تری از دیگر استانها را تجربه می کند. در بازه های زمانی یکسان، ما دو نوع آب و هوای نسبتا متمایز از هم را در شمال و جنوب استان شاهدیم. در تابستان، مناطقی از استان، مصرف برق صعودی را تجربه می کنند اما همزمان با آنها، محدوده ای دیگر، برق کمتری مصرف می نمایند.

این اقلیم خاص، به یکسری برنامه ریزی های بلندمدت و تخصصی در مدیریت مصرف تجدیدناپذیرها را نیازمند است. ما متاسفانه در طی سالهای اخیر نتوانسته ایم در حوزه آگاه سازی شهروندان جهت همراهی با استانداردهای الگوی مصرف، قدم های قابل قبولی برداریم. نهایت کار متولیان در برگزاری یکسری برنامه های سطحی و رزومه پرکن خلاصه شده و از این خلا ناخواسته، صدمات جبران ناپذیری بر پیکره انرژی های ضروری وارد شده است.

اگر جوامع پیشرفته دنیا، از رهگذر فرهنگ سازی و آگاهی دهی به شهروندان توانسته اند نمره خوبی کسب نمایند، مطمئنا ما می توانیم در صورت اتخاذ برنامه های راهبردی، نمرات خیلی خوبی بدست آوریم. به همین دلیل موجه، ما در استان اردبیل بایستی برای رسیدن به نتایج مطلوب، تمرکز خود را بر فرهنگ سازی از پایه و زیرساختی معطوف نماییم. استفاده از ابزارهای نوین و آگاه سازی دانش آموزان به عنوان شهروندانی زود یادگیر و مسئولیت پذیر و مشارکت دادن آنها در این امر خطیر با مشوق های جذاب، یکی از سهل الوصول ترین راههایی است که نتیجه گیری در آن، دور از انتظار نیست. اقلیم استان اردبیل مستعد توسعه انرژی های نو است. توسعه نیروگاه های کوچک و متوسط خورشیدی و بادی، پیشنهاد دیگری است که می تواند دست توانیر استان را در افزایش تولید برق بگیرد.

تجربه مصرف لجام گسیخته برق طی سالهای اخیر و کمبود آن در مقاطع حساس مختلف با چاشنی سومصرف بسیاری از شهروندان، نوعی غفلت در این مقوله را نمایان می سازد. تبعات این کم کاری ها در بلندمدت، صدمات به مراتب بیشتری را باعث خواهد شد. از اینرو، لازم است علاوه بر توانیر، سایر زیرمجموعه های وزارت نیرو نظیر گاز و آب نیز، توجه ویژه ای به حوزه فرهنگ سازی در الگوی مصرف انرژی ها داشته باشند. ناگفته پیداست که هدف گذاری راهکارهای و برنامه های پیشنهادی در این زمینه باید جامعه آماری مشخصی را هدف قرار دهد و از آنجایی که دانش آموزان به عنوان نمایندگان اکثریت خانوارهای ایرانی مستعد این برنامه ها هستند، همکاری و اجرای برنامه های مشترک با آموزش و پرورش می تواند به بخش عظیمی از این مطالبات جامه عمل بپوشاند.

مسلم نوروززاده